21 Ekim 2018 Pazar

İl İl Yöresel Ürünler Fuarında Marbi Ürünlerine Büyük İlgi Malatya'da İl İl Yöresel Ürünler Fuarı Açıldı Milletvekili Kâhtalı’dan MTB’ye Ziyaret Şeker Fabrikası Pancar Alımı Devam Ediyor Yöresel Ürünler Fuarında Fındık Standına Vatandaş Akını 1.Arslantepe Çalıştayı Gerçekleştirildi Milletvekili Çakır: Doğu’da Tüm Şehirleri Kazanacağız Meşeli :Başkanımızı Seviyoruz Ve Destekliyoruz Ağbaba:Andımızın Neresi Batıyor ? Eğitim'de yeni dönemde Neler Olacak ?
Samsun'da benzeri görülmemiş doğa koruma başarısı

Samsun’un Bafra ilçesinde bulunan Kızılırmak Deltası, kaçak yapı cennetiyken kararlı bir çalışmayla ‘kuş cenneti’ kimliğine yeniden döndürüldü. Yüzlerce kaçak yapı yıkılarak araç trafiğine kapatılan delta örnek bir koruma çabasıyla şimdi UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne eklenmeyi bekliyor…

1.10.2018 05:52:23   

 

Samsun’un Bafra ilçesinden Karadeniz’e dökülen Kızılırmak, binlerce yılda bu bölgede büyük bir delta yarattı. Zengin bir yaşam alanı oluşturan delta yüzlerce yıldır bölge insanına da bereket taşıdı. Ancak son yıllarda özellikle deltanın kıyı bölgesinde yoğunlaşan kaçak yapılaşma Türkiye’nin en önemli kuş cennetlerinden birini tehdit eder boyutlara ulaşmıştı. Kızılırmak Deltasını korumak ve UNESCO Dünya Mirası listesine eklemek için kolları sıvayan Samsunlu yöneticiler, örnek bir işbirliği sergileyerek son 5 yılda adeta bir mucize yarattılar ve Kızılırmak Deltası bugün Türkiye’nin en iyi korunan sulak alanı haline geldi. Samsun Büyükşehir Belediyesinin önceki Başkanı Yusuf Ziya Yılmaz’ın oy kaybı hesabı yapmadan deltadaki 300 kaçak villayı yıkma kararlılığı göstermesinin ardından geçtiğimiz Ağustos’ta alan taşıt trafiğine de kapatıldı. Yüzlerce kuş türüne ev sahipliği yapan deltada kaçak avcılık son bulurken, ulaşım bisiklet ya ücretsiz tur otobüsleriyle sağlanıyor. Jandarmanın koruduğu Kızılırmak Deltası artık gerçek bir kuş cenneti niteliğine dönüşmüş durumda. Yeniden yüzlerce mandanın yaşam alanı olan deltada yetişen balıklar da kurulan kooperatif aracılığı ile yöre halkına geçim kaynağı oldu. Kararlı koruma uygulaması deltaya binlerce doğa tutkununu da çekmeye başlarken ziyaretçiler taze manda sütü ve kaymağının eşsiz lezzetiyle de tanışıyor.

İşte ‘Türkiye’de güzel şeyler de oluyor’ dedirten bir doğa koruma öyküsü…

Türkiye sınırlarından doğup, yüne Türkiye sınırlarından denize dökülen en uzun nehir olan Kızılırmak, binlerce yıldır Anadolu’daki pek çok uygarlığın doğup gelişmesine, birçoğunun da sessizce yok olup gitmesine tanıklık etti. Sivas’tan doğan nehir, Anadolu’nun ortalarında bir yay çizerek 1355 kilometrelik bir yolculuğun ardından hırçın Karadeniz’e ulaşıyor…

KAÇAK YAPILARIN İŞGAL ETTİĞİ DELTA YENİDEN HAYATA DÖNDÜ

Samsun’un Bafra ilçesinde denize dökülen Kızılırmak’ın binlerce yıldır taşıdığı alüvyonlarla bu bölgede oluşturduğu delta, Türkiye’nin en büyük deltalarının başında geliyor. 19 Mayıs ve Alaçam ilçelerinde de sınırı bulunan delta 56 bin hektarlık alana yayılıyor. Kızılırmak Deltasında irili ufaklı toplam yedi tane göl yer alırken, bölge aynı zamanda zengin bir biyolojik çeşitliliğe de sahip. Kumul, sucul ve orman ekosistemlerini bir arada barındıran deltanın Karadeniz kıyısında uzun kumsallar bulunuyor. Bölge halkına binlerce yıldır bereket taşıyan deltada, verimli mera ve çayırların yanı sıra subasar (longoz) ormanları var. Halkın bir kısmı geçimini deltadaki sazlıklardan sağlıyor. Geçmişte önemli bir mandacılık ve pirinç üretimi başta olmak üzere tarımsal üretim merkezi olan bölge 1980’lerden itibaren ‘ikinci konut’ niteliğindeki kaçak yapılarla dolarak betonlaşmaya başladı. Kaçak ve kontrolsüz maganda avcılığına bilinçsiz piknikçiler de eklenince 356 kuş türünü barındıran bu eşsiz doğal güzellik giderek tahrip olmaya başladı.KIZILIRMAK DELTASINDAKİ KORUMA BAŞARISINI YERİNDE GÖRDÜK

Deltadaki koruma uygulamalarını yerinde görmek için bölgeye yaptığımız ziyarette, “Türkiye’de alkışlanacak işler de yapılıyor” dedirten çalışmalara yakından tanıklık ettik. Kızılırmak Deltası ve Kuş Cennetinde, Yörükler ve Doğanca Mahallelerinde olmak üzere iki ayrı ziyaretçi girişi bulunuyor. Yörükler Mahallesindeki ziyaretçi girişini kullanarak girdiğimiz alanda köy yerleşimini geçince adeta saklı bir cennet başlıyor. Tablo gibi bir doğal alandan ilerliyoruz. Çöp konteynerlerinden bahçe çitlerine kadar pek çok şey incelikle düşünülerek bu büyülü görüntüyü bozmadan uygulanmış. Temiz ve bakımlı yolun iki yanında yerel halka ait oldukça sade ve küçük çiftlikler var. Çoğu çiftliğin girişinde ‘manda sütü ve yoğurdu bulunur’ levhaları dikkat çekiyor. Yolda dikkat çeken bir başka şey de sürücüleri uyaran levhalar. Ziyaretçi giriş noktasına kadar hız yapmak kesinlikle yasak. Yol boyunca yöresel ürünlerin satıldığı satış noktaları var. Ormanlık bölgede kurulan Yörük çadırında yöresel ürünlerden oluşan kahvaltı ve yemek servisi yapılıyor. Manda yoğurdundan yapılan ayran da ziyaretçilerin beğenisine sunulan lezzetler arasında.

ZİYARETÇİLERE ÜCRETSİZ TUR OTOBÜSÜ VE REHBER

Yörükler ziyaretçi girişinde nöbet tutan jandarmalar, doğa koruma açısında ‘kırmızı bölge’ denilebilecek alana geçmek isteyen araçları hemen durduruyor ve büyük bir nezaketle geçişin neden yasak olduğunu anlatıyor. Araçlarını bu noktadaki ‘atlı jandarma biriminin’ olduğu alana park eden ziyaretçiler, deltanın bundan sonraki bölümüne yaya olarak ya da bisikletle devam etmek zorunda. Ancak yürümek istemeyenler için de her şey düşünülmüş. Samsun Büyükşehir Belediyesi’nin tahsis ettiği üzeri açık iki otobüs deltanın doğu ve batı ucu arasında ücretsiz hizmet veriyor. Hafta için 10:00-17:15, hafta sonu ise 10:00-18:15 saatleri arasında hizmet veren otobüslerde görev yapan rehberler de ziyaretçilere sulak alan ve doğal yaşam hakkında bilgiler aktarıyor. Bu otobüsler tek bir ziyaretçi olsa bile sistemi aksatmadan çalışıyor. Sürücüler yetkililerin bu konuda kesin talimatı olduğunu söylüyor.

ZİYARETÇİLER MANDA YOĞURDU VE DONDURMASI TADABİLİYOR

Kuş cenneti levhasını görüp gelenlerin binlerce kuşla karşılaşacağını sandığını, yaz aylarında daha çok mandalarla karşılaşınca da buna anlam veremeyip sorular sorduklarını anlatan görevli, deltada yaz aylarında da çok sayıda yerli kuş türünün bulunduğunu ancak en yoğun kuş gözleminin ilkbahar ve sonbahar döneminde yapılabileceğini belirtiyor. Doğanca Ziyaretçi Merkezi deltanın en önemli dinlenme alanlarından biri. Buradaki seyir kulesinde sulak alanın büyük kısmı görülebiliyor. Ancak ziyaretçilerin büyük kısmı manda sütü ürünlerinin satışının yapıldığı dükkanları tercih ediyor. Manda kaymağı, yoğurdu ve dondurması deltada yaşayan mandaların ürünleri. Bu model aynı zamanda yerel halkın geleneksel üretim kültürünü yaşatmasına da katkı sağlıyor.

ARTIK SAMSUN’UN KUŞLARINA SAHİP ÇIKAN BİR KURULUŞ VAR

SAMKUŞ adıyla kurulan yerel oluşum, hem kamu kurumlarının hem de belediyelerin katkılarıyla bölgenin korunması ve tanıtılması için çalışıyor. Çarşamba’dan Bafra çıkışına kadar Samsun’un ana ulaşım yolları Kızılırmak Deltası ve Kuş Cenneti’nde yaşayan yüzlerce kuşu tanıtan levhalarla donatılmış. Görsel kirlilik yaratan onlarca levhanın dışında bölgenin doğal varlıklarına işaret eden böylesi çabalar oldukça değerli.

TÜRKİYE’NİN EN İYİ KORUNAN DOĞAL ALANI UNESCO YOLUNDA

Kızılırmak Deltası’nda son beş yılda ortaya çıkan koruma ve yaşatma refleksi, yerel yönetiminden idarecisine, sivil toplum örgütünden sıradan vatandaşa bir çok unsurun bir araya gelmesiyle oluşmuş alkışlanası bir çaba. Kısa zamanda alınan yol, Kızılırmak Deltası ve Kuş Cenneti’ni Türkiye’nin en iyi korunan doğal alanı haline getirmekle kalmamış aynı zamanda UNESCO Dünya Mirası Listesine ‘Doğal Miras’ olarak girmeyi hakeden ilk doğal alan olacak gibi görünüyor. Doğa koruma politikaları açısından karnesi oldukça kötü olan Türkiye’de Kızılırmak Delatsı’ndaki bu değerli çabalar Karadeniz kıyılarından adeta bir yıldız gibi parlıyor…

 Yusuf Yavuz

Odatv.com













     Yazdır Paylaş:
Yorumunuz
Adınız Soyadınız:
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. IP adresiniz güvenliğiniz için kayıt edilmektedir.
Yazarlarımız


TOPLUMSAL YAPIMIZ BOZULUYOR

REMZİ HAYTA
  REMZİ HAYTA
  Prof. Dr. MUSTAFA TALAS
  NURETTİN KONAKLI
  CUMALİ DUMAN
  AYŞEGÜL ÇOŞKUN
  ENVER KALAYCIOĞLU
  Arş. Gör. MURAT BUĞRA TAHTALI

Anket

Aktif Anket Bulunamadı
Gazeteler
Hiç Röportaj Yok

Röportajlar
Benler cilt kanserinin habercisi demek

Çok Okunanlar
Malatya Büyükşehir Belediyesi Kültür A. Ş. tarından organize edilen il, il yöresel ürünler fuarının
İl İl Yöresel Ürünler Fuarında
Malatya'da İl İl Yöresel Ürünl
Malatya'da İl İl Yöresel Ürünl
Milletvekili Kâhtalı’dan MTB’y
Şeker Fabrikası Pancar Alımı D
Yöresel Ürünler Fuarında Fındı
1.Arslantepe Çalıştayı Gerçekl
Milletvekili Çakır: Doğu’da Tü
Meşeli :Başkanımızı Seviyoruz
Ağbaba:Andımızın Neresi Batıyo
Flaş Haber - Tüm Hakları Saklıdır © 2008-2011
İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.